De Gouden Reynaert

De combinatie literatuur en film kent in Nederland een lange geschiedenis. Veel Nederlandse films gebruiken verhalen uit de Nederlandse literatuur. Omgekeerd kan gesteld worden dat ‘filmische’ middelen zoals montage en cameravoering hun weerslag hebben gehad op teksten van moderne schrijvers en dichters.

Samen met het vak Nederlands gaan we aan de slag met het samenwerkingsproject De Gouden Reynaert.

De doelen van dit samenwerkingsproject zijn:

Je wordt in toenemende mate omringd met beeldmedia, die je vormen en referentiekaders bieden. Het is belangrijk daarmee om te leren gaan. Tegelijk is het van belang dat je door de indringende aanwezigheid van beeldmedia niet vergeten dat er ook andere vormen zijn van ‘verhalen vertellen’. Je moet leren inzien dat woord- en beeldcultuur in elkaars verlengde liggen en dat het begrijpen van die relatie een verdieping van visie/smaak inhoudt.
Er ligt een kans om juist beeldcultuur te gebruiken om je kennis te laten maken met (Nederlandse) literatuur en tegelijkertijd inzicht te geven in filmische middelen. Door aandacht te besteden aan literatuur binnen dit project krijg je meer inzicht in de totstandkoming van scenario’s en verhaalstructuren in films en door aandacht te besteden aan film kunnen theoretische literaire begrippen zichtbaar gemaakt worden.
Een boekverfilming is een interpretatie van een literair werk en biedt dus de mogelijkheid je uit te dagen je interpretatie ernaast te leggen.

Van den vos Reynaerde

Je zou het van een dierenverhaal misschien niet zo snel verwachten, maar Van den vos Reynaerde kan gerust het hoogtepunt van de Middelnederlandse literatuur genoemd worden. Het is een satire op de middeleeuwse samenleving, waarin de auteur niet alleen de verschillende standen (geestelijkheid, adel, boeren), maar ook de middeleeuwse literatuur zelf op de hak neemt.

Opdracht

Welke stappen neem je?

1. Verhaalanalyse – visuele verwerking van het verhaal

Verwerk de analyse van het verhaal in een mindmap. Zorg dat de elementen van de analyse terug te zien zijn in de mindmap. Maak een extra tak waarin je ideeën van de vertaling naar de hedendaagse tijd terug komen. Dit is essentieel voor het maken van het script.

De mindmap maakt je op een A-3 papier. Deze opdracht maakt iedereen individueel.

2. Formeer een groepje

De groepjes worden binnen de CKV-groepen gemaakt, zodat er tijdens de CKV-lessen gefilmd en/of opgenomen (geluid/ inspreken) kan gaan worden. De groepsgrootte zal bestaan uit 4 leerlingen.

Bij Nederlands zullen jullie het boek met elkaar gaan lezen. Klik hier voor de link naar het boek.

*De gymnasium-leerlingen zullen samen een groep vormen.

Na elke les zal 1 iemand uit de groep het logboek in je mapje invullen. De taken van iedereen uit de groep worden genoteerd en ondertekent door betreffende leerlingen.

3. Script

Format script Gouden Reynaert download

Script schrijven

Premisse
Synopsis
Script

De bovenstaande onderdelen komen in één bestand te staan. Bekijk de link voor meer informatie.

4. De lengte van de film

De lengte van jullie film is zo’n 6 – 8 minuten.

5. Maak een plan van aanpak/ raamwerkplan

Je gaat de activiteiten die je moet ondernemen voor het maken van jullie film indelen in een planning. Verdeel de taken onderling, zodat je effectief gebruik maakt van de tijd die je krijgt.

De taken zet je in het schema in je mapje.

TIP! Plan voldoende tijd voor de montage van jullie film.

6. Storyboard

Verhaal

Een storyboard is bedoeld om de kijker een idee te geven hoe het verhaal zich vertaalt naar een film. Het is om belangrijke momenten weer te geven die de kijker in het verhaal trekken. Denk goed na over je verhaal en brainstorm over een lijst met belangrijkste momenten die je wilt laten zien in je storyboard.

Kies scènes uit die de ontwikkeling van het plot laten zien, van begin tot eind.
Het is belangrijk om plotwendingen te laten zien. Elke keer als er een plotwending is of een belangrijke verandering plaatsvindt, neem je dat op in het storyboard om het verhaal voort te stuwen.
Je kunt ook aangeven dat er een wijziging plaatsvindt in de omgeving. Als het verhaal in de ene stad begint en doorgaat in een andere, zorg er dan voor dat dit duidelijk blijkt uit je illustraties.
Kies belangrijke beelden waarmee je de beweging en richting van de film van begin tot eind aangeeft.

Tekenen

Breng de scènes tot leven door de schetsen die je hebt omschreven voor elk kader in het sjabloon te tekenen. Dit is alleen bedoeld als ruw ontwerp, dus maak er niet te veel werk van. Tijdens het schetsen van elke scène, speel je wat met de volgende elementen, waarbij je weghaalt en overnieuw tekent waar dat nodig is:

Compositie (belichting, voorgrond/achtergrond, kleurenpalet, etc.)
De camerahoek (hoog of laag)
Het type shot (brede shots, close-ups, over-de-schouder shots, volgshots, etc.)
Attributen (objecten in het kader)
Acteurs (mensen, dieren, pratende cartoon-bank, etc.: alles dat kan acteren in plaats van een actie te ondergaan)
Speciale effecten

TIP! Zorg voor een pakkende intro!

7. De apparatuur

Eigenlijk is het enige wat je nodig hebt is je smartphone. Film met de camera aan de achterzijde van je smartphone. Deze heeft een betere kwaliteit dat de camera aan de voorzijde.

Degene die de camera die de smartphone vast houdt, kan er voor zorgen dat:
a. Alles goed in beeld staat (compositie);
b. De smartphone horizontaal gehouden word (dus niet verticaal filmen);
c. De smartphone niet gaat bewegen (wat een schokkerig beeld geeft) -> je kan een stabilisator/ gimbal/ rig of tripod gebruiken gebruiken;

TIP! Is het toch niet goed te verstaan? Zorg voor ondertiteling.

8. Camera(standpunt)

Dit is de plaats van de camera ten opzichte van dat wat gefilmd wordt:

Het script schrijf je bij het vak Nederlands, met het script naast je maak een storyboard (dit kan je tekenen (storyboard), maar ook online maken (https://www.storyboardthat.com/storyboard-creator).

neutraal: het onderwerp wordt op ooghoogte in beeld gebracht
kikker: het onderwerp wordt van onderaf in beeld gebracht
vogel: het onderwerp wordt van bovenaf in beeld gebracht
camerahoek: de specifieke hoek ten opzichte van dat wat gefilmd wordt, schuin of recht ervoor

Gebruik diverse standpunten en meerdere camera’s om vanuit verschillende perspectieven te filmen, om zo een levendig en dynamisch beeld te creëren. Kijk naar:

TIP! Check tussendoor je beelden om te voorkomen dat je opnieuw moet filmen, omdat het beeld bijvoorbeeld onscherp is.

9. Montage

Reken genoeg tijd voor de montage van de film. Monteren doe je in iMovie (beginner), Adobe Premiere Pro (expert) of Adobe After Effects (expert). Je mag zelf ook een programma kiezen waarmee je het beeldmateriaal mee kan monteren.

Tekst: Denk aan een passende titel en eventueel ondertiteling.
Muziek: Gebruik passende muziek, maar let op dat dit op de achtergrond blijft en niet de overhand heeft. Als er gesproken wordt, zorg dat de muziek dat heel licht op de achtergrond te horen is en niet storend is.
Audio: Is het niet goed te verstaan? Zorg voor ondertiteling. Alle audio moet gelijk zijn, check alle scenes om ervoor te zorgen dat het geluid overal gelijk is.
Scenes: Wissel af met wat sfeerbeeld of actiebeeld, dit zorgt voor dynamisch beeld en zorgt ervoor dat het aantrekkelijk blijft om naar te kijken. Kijk goed welke scenes elkaar kunnen opvolgen.

TIP! Bekijk je film minimaal 3x -> Wat kan je nog veranderen? Welke stukken duren te lang en kunnen worden ingekort.

10. Hoe beïnvloedt de muziek de sfeer en impact van jullie film?

Bekijk het onderstaande filmpje… Muziek bepaalde de sfeer en is een hele belangrijk onderdeel van jullie film.

11. Presenteren

Tijdens de première zal jullie film, na een korte toelichting van jullie, worden vertoond. Hierbij zal een jury aanwezig zijn die jullie film op de volgende punten zal beoordelen:

Hedendaagse verwerking van het middeleeuwse boek -> originaliteit
Montage (overgangen, camerastandpunten, camerabewegingen, enz.)
Audio (muziek, verstaanbaarheid, enz.)
Beeldkwaliteit
…